Ροκ Περιοδικό - info@feelarocka.com

"So long Leonard..."


Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2016



Leonard




Κατ' ευθείαν στο ζουμί. Δεν είναι ο θάνατος του Bowie, του Lemmy, του Prince, του Black ή πιο πρόσφατα του Cohen που έχει στοιχίσει. Είναι ο θάνατος της μουσικής μιας ολόκληρης γενιάς. Της γενιάς του '50 και του '60, της γενιάς των γονιών μας καλύτερα. Ωραία. Λογικός ο θρήνος γι αυτές τις ηλικίες που στα 20 τους άκουγαν το "Let's Dance" ή το "First we Take Manhattan" όταν μαθαίνουν ότι οι φωνές που τους μεγάλωσαν δε θα ξανατραγουδήσουν. Θυμάμαι το θάνατο της Winehouse, μιας φωνής της δικής μου γενιάς και πόσο φρικάραμε ομαδικώς. Δε θέλω καν να φαντάζομαι την ημέρα που θα μάθω το θάνατο του Turner ή του Bellamy. Ίσως βέβαια είναι και μια θλιβερή υπενθύμιση ότι πια δεν είναι 20, ότι ο Cohen δεν πέθανε από ντρόγκια στα 27 του, αλλά από γηρατεία, ότι οι ίδιοι ρυτιδιάζουν σιγά σιγά. Αλλά γιατί σε εμάς; Γιατί στοιχίζει σε εμάς ο Bowie, ο Jackson ή κάθε άλλη «παλιά φωνή» όταν φεύγει; Γιατί στοιχίζει τόσο έστω;

Σίγουρα παίζει ρόλο ότι με αυτά τα ακούσματα μεγαλώσαμε, ότι αυτά τα τραγούδια μάθαμε να σιγοτραγουδάμε από μικροί και αυτά τα τραγούδια ψάξαμε να βρούμε. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Είναι και για εμάς μια υπενθύμιση. Υπενθύμιση ότι οι μουσικοί που αγαπάμε φεύγουν και δεν έρχονται άλλοι να τους αντικαταστήσουν στα αυτιά μας ή πιο ρομαντικά στις καρδιές μας. Ναι, υπάρχουν οι Muse, οι Arctic Monkeys, οι Black Keys, οι Kasabian, οι Killers κ.α μα πόσοι από αυτούς θα χτυπήσουν τη σφαίρα του ποπ μύθου; Και ακόμη και αν το φτάσουν όλοι αυτοί, παραμένουν τραγικά λίγοι. Συγκριτικά πάντα. Και όσο περνούν τα χρόνια οι Killers χάνονται και οι Motorhead πεθαίνουν. Και τι μένει πίσω; Μουσικές. Πολλές μουσικές. Και το "Take this Waltz" να παίζει στο background.

"...take this waltz, take this waltz,
with its "I'll never forget you, you know"...

Μα κανένας από τους 14 δίσκους του Leonard Cohen δεν είχε ούτε ένα τραγούδι. Είχε μόνο ποιήματα. Μελοποιημένα ποιήματα. Γιατί πάντα ήταν ένας ποιητής και ποτέ αυτό δεν άλλαξε. Απλά τα ποιήματά του τα μελοποιούσε ο ίδιος. Διαβάζοντας το "The Future", δε διαβάζεις ένα χιτάκι, διαβάζεις όλη τη φρίκη και τα σκατά του κόσμου, το άγχος για το αύριο, τα κακώς κείμενα και όσα όλοι οι υπόλοιποι ντρέπονταν να πουν. Πιο απλά;
"...Give me crack and anal sex,
take the only tree that's left
and stuff it up the hole in your culture..."

Ένα μεγάλο μεσαίο δάχτυλο και ταυτόχρονα μια προφητεία.

Η στιχουργική του Cohen θα μπορούσε να είναι ένα ολόκληρο βιβλίο και δεν πρόκειται να την αναλύσω σε ένα άρθρο, θα το αφήσω στον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά. Από το κατανυκτικό "Hallelujah" και το "Dance me to the End of Love" για το Ολοκαύτωμα, μέχρι το ερωτικό "I'm your Man" και το μελαγχολικό "Closing Time", έχουμε να κάνουμε με αριστουργήματα και σε αυτή τη σφαίρα πρέπει να τα εξετάζουμε. Η ποιητικότητα του όμως δε σταματάει εκεί. Οι γυναίκες για τις οποίες γράφει δεν είναι μούσες, δεν είναι φανταστικές κυρίες και χαμόγελα που έπλασε και φύσηξε ζωή μέσα στο μυαλό του. Είναι πρόσωπα αληθινά, βλέμματα που τον κοίταξαν βαθιά στα μάτια. Η Suzanne και η Marianne ήταν οι γυναίκες της ζωής του, όχι πιασάρικα ονόματα για τραγουδάκια στην κιθάρα. Σ' αυτή την ποιητικότητα θέλω να σταθώ σήμερα.

Μόλις την τελευταία Παρασκευή ακούγοντας στο κλείσιμο ενός μπαρ το "So Long Marianne" και ακόμη νηφάλιος, γύρισα και είπα στον κολλητό μου πως «όταν με ακούσεις να το αφιερώνω σε κάποια αυτό, θα είναι πολύ βαριά τα πράγματα». Ήταν, είναι, θα είναι, δεν έχει παρά ελάχιστη σημασία. Το 'χω τραγουδήσει, δεν το 'χω τραγουδήσει, επίσης ελάχιστη. Αυτό που έχει ίσως λίγη περισσότερη είναι η επιλογή του τραγουδιού. Είναι το απόλυτο love song; Ίσως. Πιθανότατα όχι (υπάρχει και το "Cactus" των Pixies γκουχ γκουχ). Ίσως όμως παραείναι αληθινό. Παραείναι σωστή σκέψη και αντιμετώπιση. Παραείναι τραγούδι «πίστης κι αφοσίωσης». Μεγάλης αφοσίωσης. Τόσο μεγάλης που φτάνουμε στiς 28 Ιουλίου 2016, στην κηδεία της Marianne όπου και ο Cohen έγραψε «...τα σώματά μας διαλύονται και πιστεύω πως θα σε ακολουθήσω πολύ σύντομα. Να ξέρεις πως είμαι τόσο κοντά πίσω σου που αν απλώσεις το χέρι σου νομίζω πως μπορείς να αγγίξεις το δικό μου».
-δάκρυ συγκίνησης και συνεχίζουμε-

Τέσσερις μήνες. Τέσσερις μήνες άντεξε από το τελευταίο "so long" που της είπε. Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας έγινε ο έρωτας στα χρόνια του μεταμοντερνισμού και της πληροφόρησης, στα χρόνια ενός κόσμου που ο Cohen μισούσε και λάτρευε με πάθος. Σαν ένας Φλορεντίνο Αρίσα με σάρκα και οστά που περίμενε μέχρι την τελευταία στιγμή σε αυτό το πήγαινε-έλα του διαβόλου. Υποσημείωση σε έναν κόσμο που λυσσάει για να σε πείσει πως ο Marquez είναι ρομαντικά παραμυθάκια για Ωραίες Κοιμωμένες και ξεστρατισμένους Οδυσσέες.

Αφαιρώντας την μουσική και τη φωνή του, αφαιρώντας τους στίχους του, αφαιρώντας κάθε τι γνωρίζουμε γι' αυτόν και κρατώντας μόνο την πρώτη του επιτυχία που έγινε το τελευταίο του αντίο, μπορούμε και πάλι να πούμε πως ήταν ένας άνθρωπος που ο θάνατος του άφησε τον κόσμο λίγο πιο σκατένιο. Και αυτό είναι κάτι που μπορεί να μας λυπεί ουσιαστικά. Λίγο περισσότερο από το θάνατο ενός 82άχρονου μουσικού. Και το μόνο που μας αφήνει να σιγοτραγουδήσουμε λίγο πριν κινήσουμε για να πάρουμε το Μανχάταν και το Βερολίνο είναι:

"So long Leonard, it's time that we began
to laugh and cry and cry and laugh about it all again..."




 

του Δημήτρη Φαληρέα