Ροκ Περιοδικό - info@feelarocka.com

Ο τελευταίος χορός του Tom Petty


Tετάρτη 11 Οκτωβρίου 2017

 


tom petty



Στα αγγλικά και όταν αναφέρεται σε άνθρωπο, ο όρος petty μεταφράζεται ως μικροπρεπής, εκείνος ή εκείνη δηλαδή που συμπεριφέρεται σε κάποιον ή κάποια με άκριτη σχολαστικότητα από κακόβουλους ή εγωιστικούς στόχους. Ο Tom Petty όμως δεν ήταν διόλου petty. Ήταν το ακριβώς αντίθετο. Το μουσικό του έργο, αν και θεωρείται τεράστιο στις ΗΠΑ, ποτέ δεν είχε αντίστοιχο αντίκτυπο στην Ευρώπη –πόσο μάλλον στην Ελλάδα- και μάλλον η είδηση του θανάτου του, πέρασε στα ψιλά. Η κιθάρα και η σύνθεση του καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό την αμερικανική μουσική του ’70 και του ’80, θέτοντας παράλληλα τις βάσεις για την επόμενη γενιά καλλιτεχνών, αλλά και το έδαφος για την κατάρριψή της. Άλλωστε κάποιος αιρετικός θα μπορούσε να πει ότι οι Heartbreakers δεν είναι παρά οι Eagles σε λιγότερο βαρετό ή ότι ο Petty ήταν ένας φλώρος Springsteen.

Έχοντας περάσει δύσκολα παιδικά χρόνια, αγάπησε τον Elvis, ερωτεύτηκε τους Beatles όταν τους είδε στο Ed Sullivan Show και στα 17 του παράτησε το σχολείο για να παίξει μπάσο στους Mudcrutch και το 1976 πια, δημιούργησε τους Heartbreakers. 16 studio albums, συνεχόμενα ρεκόρ, πολλές περιοδείες και το συναίσθημά του ότι η φετινή «ίσως και να είναι η τελευταία». Την περίοδο 1988-1990 ενώθηκε με τον Bob Dylan, το Roy Orbison, το George Harrison και το Jeff Lynne στους Traveling Wilburys, με τους οποίους κυκλοφόρησε δύο ακόμα δίσκους. Α (!) και –fun fact- ο έρωτας του με την επί 20 χρόνια σύζυγό του Jane Benyo ενέπνευσε το Edge of Seventeen της Stevie Nicks.

Τα μουσικά επιτεύγματά του είναι πολλά και σημαντικά και δε χρήζουν απαρίθμησης ή ανάλυσης. Από τη θέση του στο Rock and Roll Hall of Fame, μέχρι τις 80 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων του κι από το αστέρι στη Hollywood Boulevard, μέχρι την πιο ιδιαίτερη απονομή των κλειδιών της πόλης του, το Gainesville της Φλόριντα. Ακούγοντας όμως το Learning to Fly κι άλλες ελαφρώς γλυκανάλατες αμερικανικές μελωδίες, το βάρος πέφτει στο ήθος μιας από τις πιο γλυκές και φιλικές προσωπικότητες που κουβάλησαν την ταμπέλα της rock. Ήδη μετανιώνω σε ένα βαθμό για τη λέξη «ήθος». Πολύ βαριά, πολύ δύσκολη στον ορισμό, αλλά πολύ εύκολα ξεστομίζεται, μα δεν ταιριάζει καμία άλλη. Ήταν όμως ο rock star που δε θα ήθελες να τον κάνεις παρέα για τη ντόλτσε βίτα, αλλά γιατί ήταν ωραίος τύπος. Αφήνοντας έξω από την εξίσωση τις φιλανθρωπίες και άλλους τρόπους να γλιτώσει κανείς φόρους στις ΗΠΑ.

Στα πρώτα του βήματα, ο Petty αρνήθηκε να γίνει μπαλάκι σαν πιθανό κέρδος ανάμεσα στις δισκογραφικές, δεν επέτρεψε ποτέ την πώληση δικαιωμάτων των τραγουδιών του σε διαφημιστικά και πάλεψε καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του ώστε να μείνουν οι τιμές των δίσκων του σε όσο πιο φθηνά επίπεδα γινόταν. Το πιο αξιομνημόνευτο όμως σημείο στην αντίληψή του για την μουσική είναι άλλο. Το «κλέψιμο» τραγουδιών είναι η Αχίλλειος πτέρνα σχεδόν όλων των συνθετών. Από τους Spirit που πέρυσι ήθελαν να φυτοζωήσουν σε βάρος της κληρονομιάς των Led Zeppelin, μέχρι την εξόφθαλμη περίπτωση του Marvin Gaye και του Robin Thicke, είναι ένα πολύ λεπτό ζήτημα και ανεξάρτητα από το δημιουργό, υπάρχουν πάμπολλοι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν ένα τέτοιο θέμα στο δικαστήριο. Κακά τα ψέματα, ο Petty έχει τρεις τέτοιες περιπτώσεις, με μόνο την μία να οδηγείται προς κάποια κατεύθυνσης. Το Dani California των Red Hot Chili Peppers έχει τεράστιες ομοιότητες με το Mary Jane’s Last Dance, οι Strokes έχουν παραδεχτεί ότι ξεπατίκωσαν το Last Night από το American Girl και το Stay With Me του Sam Smith πλέον έχει ως συνθέτες τον Petty και τον Lynne.

Οπότε έχουμε και λέμε: Είσαι ένας rock star που έχει περάσει η περίοδος ακμής σου και βλέπεις ότι δύο από τις μεγαλύτερες rock επιτυχίες των 00’s έχουν επηρεαστεί από τη δουλειά σου με τρόπο που μπορείς να εξαργυρώσεις και να τσεπώσεις κάμποσα εκατομμύρια, χωρίς να σου πει κανείς τίποτα. Τι κάνεις; Μάλλον όχι αυτό που έκανε ο –καθόλου petty- Tom, καθώς δεν το κυνήγησε καν και σε συνέντευξη του στο Rolling Stone δήλωσε: “…Σοβαρά αμφιβάλλω ότι υπήρχε η παραμικρή κακή πρόθεση και πολλά rock 'n roll τραγούδια μοιάζουν. Ρωτήστε τον Chuck Berry γι’ αυτό[…]Πιστεύω πως υπάρχουν αρκετές ανούσιες μηνύσεις σε αυτή τη χώρα και χωρίς να τσακώνονται άνθρωποι για pop τραγούδια…” Νομίζω έχω δικαιολογήσει την επιλογή της λέξης «ήθους» αν και ακόμα κάτι δεν μου κάθεται καλά -θέλω να πω, αυτά θα έπρεπε να είναι τα αυτονόητα.

Ίσως στα 66 του χρόνια πια να ήταν ελαφρώς εκτός εποχής, σε μια περίοδο που παράγει μικρά και πουλάει μεγάλα. Οι καλλιτέχνες που πήραν τα τραγούδια του μεγάλωσαν και πέφτουν κι αυτοί με τη σειρά τους στη λήθη, ο Johnny Depp, η Kim Basinger και οι άλλοι πρωταγωνιστές στα video clip του έχασαν κι αυτοί τη λάμψη τους και κάνουμε μνημόσυνο με μερικούς όμορφους δίσκους, κάποιες επιτυχίες που σποραδικά ακούγονται στο ράδιο και τους στίχους ενός γλυκού παραμυθά που πάντα κάπου θα ταιριάξουν. Για μια νέα αρχή, για τις αναπόφευκτες αποτυχίες, για έναν τελευταίο χορό με ένα κορίτσι από την Ιντιάνα –ό,τι κι αν σημαίνει τελικά αυτό.

Last dance with Mary Jane, one more time to kill the pain
I feel summer creeping in and I’m tired of this town again…




του Δημήτρη Φαληρέα