Ροκ Περιοδικό - info@feelarocka.com

Το blues του Charley Patton


Δευτέρα 9 Μαρτίου 2015

Charley Patton - FeelA RockA
Κάθε περιγραφή της ζωής και του έργου του Charley Patton, είναι και μια ερμηνεία του τίτλου του ως βασιλιά του Delta Blues.

Με λευκές, μαύρες και ινδιάνικες ρίζες, ο μικρόσωμος Patton ήταν, όπως γράφει και ο Cub Koda, η επιτομή του μπλουζίστα των 20's: Κομψός, διεφθαρμένος, προκλητικός και πότης. Η φωνή του, όπως την ακούμε στους δίσκους που ηχογράφησε μέχρι και λίγους μήνες πριν το θάνατό του, δε μοιάζει να βγαίνει από έναν τόσο μικροκαμωμένο άνθρωπο. Τραχιά και κατά γενική ομολογία πολύ δυνατή, η φωνή του Patton ήταν ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του. Πολλές φορές στις ηχογραφήσεις του, η προφορά του ακούγεται τόσο «μασημένη», που δύσκολα μπορείς να καταλάβεις τι λέει. Ο Son House που τον είχε γνωρίσει από κοντά, έλεγε πως μπορεί να καθόσουν δίπλα του ακριβώς και πάλι να μη μπορούσες να βγάλεις άκρη με το τι στο καλό έλεγε. Αυτό βέβαια πρέπει να ‘χει να κάνει και με τη συνήθεια του Patton να επινοεί στίχους αλλά και τραγούδια ολόκληρα, επί τόπου.

Πολύ σημαντικός για την επιρροή του σε σύγχρονούς του μπλουζίστες αλλά και σ' αυτούς των μετέπειτα γενεών, ο Charley Patton θεωρούνταν ο σπουδαιότερος περφόρμερ της εποχής του επειδή συνδύαζε την εκρηκτική του σκηνική παρουσία με πολύ ευρύ ρεπερτόριο που περιείχε μπλουζ, ραγκτάιμ, μπαλάντες αλλά και γκόσπελ τραγούδια.

Charley Patton Εκτός όλων αυτών, ο Patton χαρακτηριζόταν και από την πολύ ανεπτυγμένη του τεχνική στην κιθάρα, αφού, με το slide, τις μπασογραμμές του και το χτύπημα πάνω στην κιθάρα για την παραγωγή ενός κρουστού ήχου, καθόρισε κατά πολύ αυτό που αργότερα ονομάστηκε συνοπτικά Delta Blues. Αν όμως θέλουμε να εκτιμήσουμε σωστά γιατί ο Charley Patton θεωρούνταν τόσο σημαντικός τότε, πρέπει να συνυπολογίσουμε και μερικά άλλα πράγματα εκτός από την τεχνική του, που μας κάνει να τον εκτιμάμε τώρα. Ο Charley Patton ήταν στην πραγματικότητα ένας διασκεδαστής. Η κιθαριστική δεξιοτεχνία που είχε αναπτύξει και το ευρύ ρεπερτόριο, ήταν κι αυτά για να εξυπηρετήσουν τους σκοπούς ενός γνήσιου μουσικάντη, που έπαιζε για τα λεφτά και που, αν έβλεπε πως μπορούσε να βγάλει μερικά ακόμα, δεν τον πείραζε καθόλου να αυτοσχεδιάσει για λίγη ώρα παραπάνω.
«Καταλήγουν να ‘ναι όλα ίδια» του έλεγαν ο Son House και άλλοι, αλλά αυτόν δεν τον ένοιαζε.
«Τι σημασία έχει;» απαντούσε κι εκείνοι δεν είχαν τι να απαντήσουν, αφού έβλεπαν τον Patton να χρυσοπληρώνεται την ώρα που αυτοί δούλευαν στα χωράφια. Να χρυσοπληρώνεται και να γίνεται περιζήτητος και σε διπλανές φυτείες, που έρχονταν στον Will Dockery για να ζητήσουν να «δανειστούν» τον Patton για ένα βράδυ, για κάποιο πάρτυ ή κάτι παρόμοιο.

Ο Will Dockery ήταν αυτός που το 1895 ίδρυσε τη φυτεία Dockery στο Mississippi. Όταν λέμε φυτεία, δεν εννοούμε απλώς μια σειρά από καλλιέργιες. Εκείνη την εποχή, μια φυτεία λειτουργούσε σαν μια μικρή κοινότητα. Μέσα εκεί κοιμόταν όσοι δούλευαν, εκεί πήγαιναν στην εκκλησία κι εκεί έβγαιναν τα βράδια του Σαββάτου όταν τελείωναν τη δουλειά. Η σημασία της συγκεκριμένης αυτής φυτείας είναι πως αποτέλεσε τόπο συνάντησης ιστορικών προσωπικοτήτων του μπλουζ. Εκεί έζησαν και δούλεψαν κατά καιρούς εκτός του Charley Patton, o Son House, o Willie Brown, o Robert Johnson, o Honeyboy Edwards και ο μυστηριώδης Henry Sloan. Σ’ αυτό το περιβάλλον, ο Patton απολάμβανε θέση αστέρα αλλά και δασκάλου.

Ηχογραφήσεις για τη μπαμπακόψειρα, ηχογραφήσεις γκόσπελ, ηχογραφήσεις για τις πλημμύρες του Μισσισσιππί. Τα τραγούδια του Patton φωτογράφιζαν την πραγματικότητα των 20’s με έναν τρόπο απλό και ειλικρινή. Αυτή τη νοοτροπία φαίνεται να ακολούθησαν και οι περισσότεροι μπλουζίστες που, εκτός από κάποιους συμβολισμούς και μερικές παρομοιώσεις, χρησιμοποιούσαν απλή καθημερινή γλώσσα.
Σήμερα, αυτό μπορεί να μας φαίνεται «λίγο». Άλλοι μπορεί να το θεωρούν «λιγότερο τέχνη» από κάποιο έργο πιο λυρικό ίσως. Όμως δε γίνεται να κρίνουμε με τα ίδια κριτήρια διαφορετικά πράγματα. Ναι, η σημασία του μπλουζ δεν έγκειται στο βάθος και την πολυπλοκότητα της αρμονίας ή των νοημάτων (υπάρχουν φυσικά και εξαιρέσεις), όμως η αμεσότητα, η κυνικά σκληρή αφήγηση της καθημερινότητας εκείνων των ανθρώπων, το χιούμορ και το δράμα δύσκολα μπορούν να συγκριθούν με την έκφραση αυτών μέσα από άλλες μουσικές. Η αρμονία, η μουσική συνοδεία και κυρίως η δεξιοτεχνία ως εργαλείο κι όχι ως αυτοσκοπός, σκιαγραφούν τη θέση του μπλουζ πάνω ακριβώς στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ τέχνης και λαογραφίας. Αρκεί κανείς να ακούσει τους δίσκους μουσικών όπως του Patton, για να αντηληφθεί τη «γραμμή» αυτή.



Charley Patton - Shake It And Brake It


Του Μηνά Βακαλούδη